Transformation Of Sustainable Islamic Fashion Business Integrating Circular And Islamic Economic Principles
This study aims to examine in depth how the integration between the concepts of circular economy and Islamic economics can form a sustainable fashion business model, as well as make a real contribution to environmental preservation, social justice, and spiritual well-being. The background of this study is the environmental impact of the fast fashion industry and the need for responsible production-consumption patterns. Using a qualitative approach through a literature study of more than 60 references, the findings show the alignment between the 5R principles (Reduce, Reuse, Recycle, Repair, Recovery) in the circular economy with Islamic values such as justice, balance, and social welfare, which are in line with maqashid al-syariah. The research also highlights the role of technology in accelerating the transformation of the sustainable fashion industry as well as Indonesia's great potential to integrate Islamic values with circular practices, supported by a large Muslim population, growing awareness of sustainability, and policy support. However, challenges such as the lack of recycling infrastructure, low consumer literacy, and the absence of sharia standards for sustainability remain obstacles. This study contributes a holistic conceptual perspective by incorporating ecological and spiritual dimensions in the development of sustainable Islamic fashion businesses.
Downloads
References
Akbar, W., Kurniawan, R., Dakhoir, A., & Fahmi, C. (2024). Optimization Of Sharia Banking Regulations In Developing The Halal Cosmetic Industry In Indonesia. Jurnal Ilmiah Al-Syir’ah, 22(1), 1. Https://Doi.Org/10.30984/Jis.V22i1.2611
Alivian, I., & Rohim, A. N. (2024). How Does Sustainable Halal Fashion Support The Slow Fashion Trends? Al-Muamalat: Jurnal Ekonomi Syariah, 11(2), 218–237. Https://Doi.Org/10.15575/Am.V11i2.34642
Ameylinda, V., Amelia, S., Jesica, J., Agustin, D., Fitria, V., & Firmansyah, F. (2024). Analisis Industri Kreatif Sebagai Fashion Melalui Inovasi Batik Di Empat Kota Jawa Tengah. Journal Of Business Technology And Economics, 1(3), Article 3.
Arumsari, A., & Nursari, F. (2024). PELUANG PENGEMBANGAN PRODUK RAMAH LINGKUNGAN PADA INDUSTRI FASHION DI INDONESIA. SENADA, 7, 11–16.
Arzaq Karimah, N., & Hermawan Adinugraha, H. (2024). ANALISIS PENERAPAN SUSTAINABLE FASHION DAN TREND FORECASTING 2023-2024 PADA BUTIK WILSENWILLIM. Islamic Economic And Business Journal, 6(1), 15–35. Https://Doi.Org/10.30863/Iebjournal.V6i1.6610
Aulia, N. D., & Ridlwan, A. A. (2023). Analisis Kelayakan Bisnis Pada Produk Sustainable Fashion Untuk Mewujudkan Sdgs Poin 12 Dalam Perspektif Ekonomi Islam (Studi Kasus Produk Cariyos). BALANCA : Jurnal Ekonomi Dan Bisnis Islam, 5(2). Https://Doi.Org/10.35905/Balanca.V5i2.7054
Awasthi, A., & Swami, C. (2023). Sustainable Fashion In Indian Context: An Analysis. International Journal For Multidisciplinary Research (IJFMR), 5(5), 1–9. Https://Doi.Org/10.2139/Ssrn.5054029
Azwar, A., & Nasir, M. N. (2024). Muslim Fashion Development Strategy In The Ḥalāl Industry In Indonesia: Some Notes From The Quran And Hadith: Strategi Pembangunan Fesyen Muslim Dalam Industri Ḥalāl Di Indonesia: Beberapa Nota Daripada Al-Quran Dan Hadis. Al-Irsyad: Journal Of Islamic And Contemporary Issues, 9(1), 1272–1291. Https://Doi.Org/10.53840/Alirsyad.V9i1.444
Berlian Selvia, Aurelle Latisha Hardana, & Mohamad Zein Saleh. (2024). Pelanggaran Etika Bisnis Dalam Eksploitasi Tenaga Kerja Di Industri Fashion Global Merek Shein. Digital Bisnis: Jurnal Publikasi Ilmu Manajemen Dan E-Commerce, 3(4), 111–118. Https://Doi.Org/10.30640/Digital.V3i4.3512
Berliandika, B., Isfianadewi, D., & Priyono, A. (2021). Strategi Sustainable Business Model Innovation Pada Industri Fashion Digital Ilustrasi. Jurnal Samudra Ekonomi Dan Bisnis, 13(1), 46–60. Https://Doi.Org/10.33059/Jseb.V13i1.3798
Campra, M., Brescia, V., Jafari-Sadeghi, V., & Calandra, D. (2021). Islamic Countries And Maqasid Al-Shariah Towards The Circular Economy. The Dubai Case Study. European Journal Of Islamic Finance, 17, 1–10. Https://Doi.Org/10.13135/2421-2172/4560
Charles Yussuf, Y. (2022). A CRITICAL ASSESSMENT OF THE CIRCULAR ECONOMY CONCEPT IN THE LIGHT OF MAQASID AL SHARIAH. İslam Ekonomisi Ve Finansı Dergisi (İEFD), 8(2), 291–318. Https://Doi.Org/10.54863/Jief.1074828
Churin_In, Aufin, M., & Indarti, N. (2023). Trend Fashion Muslim Abaya Perspektif Pemasaran Islam (Studi Kasus Toko Abaya Pasuruan). Jurnal Al-Fatih Global Mulia, 5(2), Article 2. Https://Doi.Org/10.59729/Alfatih.V5i2.66
Dinar, A. S., Saputra, A., & Hayati, M. (2024). Konsep Ekonomi Sirkular Pada Program Pengembangan Industri Halal. Jurnal Penelitian Multidisiplin Bangsa, 1(7), 792–798. Https://Doi.Org/10.59837/Jpnmb.V1i7.150
Endrayana, J. P. M., & Retnasari, D. (2021). PENERAPAN SUSTAINABLE FASHION DAN ETHICAL FASHION DALAM MENGHADAPI DAMPAK NEGATIF FAST FASHION. 16(1).
Evyta, F. D. (2021). PERAN E-COMMERCE SEBAGAI DIGITAL FASHION BRANDING. 10(2), 20–29.
Fimela.Com. (2024, November 12). Intip 7 Tren Fashion Pada 2025 Yang Ramah Lingkungan, Teknologi Canggih, Dan Futuristik. Fimela.Com. Https://Www.Fimela.Com/Fashion/Read/5784667/Intip-7-Tren-Fashion-Pada-2025-Yang-Ramah-Lingkungan-Teknologi-Canggih-Dan-Futuristik
Fitrihana, N. (2022). PENERAPAN TEKNOLOGI VIRTUAL 3D UNTUK PENGEMBANGAN PRODUK FESYEN DI ERA DIGITAL. Prosiding Pendidikan Teknik Boga Busana, 17(1), Article 1. Http://Journal.Uny.Ac.Id/Index.Php/Ptbb/Article/View/59309
Handayani, R. B. (2020). PRAKTIK KEBERLANJUTAN PADA MEREK TEKSTIL DAN FESYEN INDONESIA: RUPAHAUS DAN OSEM. 1(2). Https://Dspace.Uc.Ac.Id/Handle/123456789/4969
Hidayat, M. S. (2024). Uncovering The Potential Of A Circular Economy From An Islamic Economic Perspective. Danadyaksa: Post Modern Economy Journal, 1(2), 109–129. Https://Doi.Org/10.69965/Danadyaksa.V1i2.37
Hijjah, H. D. (2024). Penerapan Prinsip Ekonomi Islam Dalam Transformasi Ekonomi Berkelanjutan: Analisis Literatur.
Ibrahim, M., Islam, S., Zohriah, O., & Azid, M. (2024). Addressing Contemporary Ethical And Moral Issues Through Islamic Education. Journal On Islamic Studies, 1(1), 36–51. Https://Doi.Org/10.35335/Kbbzar83
Indrayani, L. (2021). Konsep Circular Economy Untuk Mewujudkan Industri Batik Yang Berkelanjutan: Prosiding Seminar Nasional Industri Kerajinan Dan Batik, 3(1), 03 1-8.
Irmayanti, L., & Fasa, M. I. (2022). Analisis Kesadaran Industri Fashion Dalam Upaya Meningkatkan Sustainable Development Goals (Sdgs) Melalui Produksi Dan Konsumsi Sustainable Fashion Menurut Perspektif Ekonomi. Youth&Islamic Economic Journal, 03(02).
Irwin, M., Fajriansyah, A., Qamariah, N., & Agusta, R. (2024). Penerapan Ekonomi Sirkular Pada Industri Kreatif: Peluang Dan Tantangan Di Era Digital. J-CEKI : Jurnal Cendekia Ilmiah, 3(5), 4489–4502.
Kamarulzaman, Z., & Shaari, N. (2020). A Comparison Framework On Islamic Dress Code And Modest Fashion In The Malaysian Fashion Industry. Solid State Technology, 63(6), 17507–17512.
Kimbarlina, V., & Sn, S. (2021). PRODUK FASHION DARI LIMBAH UNTUK MENDUKUNG KEGIATAN SUSTAINABLE FASHION. 2(2).
Kompasiana.Com. (2023, July 8). Ekonomi Sirkular Untuk Bisnis Berkelanjutan Dalam Perspektif Ekonomi Islam. KOMPASIANA. Https://Www.Kompasiana.Com/Mochammadsyahrulasyari/64a8f2e94addee6a41739dd2/Ekonomi-Sirkular-Untuk-Bisnis-Berkelanjutan-Dalam-Perspektif-Ekonomi-Islam
Leman, F. M., Pd, S., Pd, M., Purnomo, J., & Ciputra, U. (2020). DAMPAK FAST FASHION TERHADAP LINGKUNGAN.
Listyadewi, R. P. (2023). PENGEMBANGAN INDUSTRI HALAL FASHION MELALUI KONSEP EKONOMI SIRKULAR. Halal Research Journal, 3(1), 38–46. Https://Doi.Org/10.12962/J22759970.V3i1.587
Malihah, L., & Magfiroh, S. (2024). Ekonomi Sirkular Sebagai Antitesis Dari Ekonomi Linier: Sebuah Tinjauan. Jurnal Ekonomi STIEP (JES ), 9(1).
Masruroh, Dkk., N. (2022). EKONOMI SIRKULAR DAN PEMBANGUNAN BERKELANJUTAN (M. Zidny Nafi’ Hasbi). Jejak Pustaka.
Mohajeri, K., & Karami, A. (2025). Computationally Intensive Research: Advancing A Role For Secondary Analysis Of Qualitative Data. Journal Of The Association For Information Systems, 26(3), 832–849. Https://Doi.Org/10.17705/1jais.00923
Mursidah, I., & Fartini, A. (2023). Strategi Mengembangkan Gaya Hidup Halal Di Banten: Pengembangan Industri Produk Halal Dan Kesadaran Bersyariah. Jurnal Ilmiah Ekonomi Islam, 9(1), 893–904. Http://Dx.Doi.Org/10.29040/Jiei.V9i1.7656
Noviyanto, A., Arizona, R., & Hayati, M. (2024). Penerapan Green Economy Terhadap Peningkatan Sustainable Development Goals (Sdgs) Pada Industri Fashion Halal Di Indonesia. Jurnal Ekonomi, Bisnis Dan Manajemen, 3(4), 215–231. Https://Doi.Org/10.58192/Ebismen.V3i4.2769
Nugrahani, D. M. (2024, August 11). Industri Fesyen Indonesia Semakin Bersinar Dan Berkembang—Vibizmedia.Com. Https://Www.Vibizmedia.Com/Index.Php/2024/08/11/Industri-Fesyen-Indonesia-Semakin-Bersinar-Dan-Berkembang/
Nur Amalina, Alfina Rahma Wani, & Dini Lestari. (2022). ANALISIS FASHION MUSLIM DI ERA MILLENIAL DALAM PERSPEKTIF ISLAM. Inisiatif: Jurnal Ekonomi, Akuntansi Dan Manajemen, 1(4), 152–160. Https://Doi.Org/10.30640/Inisiatif.V1i4.510
Nur Fitri Rahmadani, M. S. (2024). Tren Busana Muslim Dalam Perspektif Hukum Islam. Madani : Jurnal Ilmiah Multidisipline, 2(5), 612–614. Https://Doi.Org/10.5281/ZENODO.12207492
Nuratia, N. S., Fajar, W. L., & Anugrah, A. B. (2024). Analisis Pemahaman Konsep Halal Fashion Pada Karyawan Perusahaan Tanstore Kota Tasikmalaya. AL-MUSAHAMAH: Journal Of Islamic Economics, Finance, And Business, 1(1). Https://Doi.Org/10.37058/Ams.V1i1.11751
Page Not Found – LCDI. (2022). Https://Lcdi-Indonesia.Id/2022/03/08/Mengenal-Fesyen-Sirkular-Sirlus-Yang-Mengubah-Dinamika-Dunia-Model/
Pelu, I. E. A. S., Kurniawan, R., & Akbar, W. (2020). Developing Sharia Tourism In Fostering Regional Economic Growth (Study On Sharia Tourism At West Nusa Tenggara). Heritage Of Nusantara: International Journal Of Religious Literature And Heritage, 9(1), Article 1.
Peristiwo, H. (2022). Potential Of Circular Economy To Indonesia’s Sustainable Halal Fashion Industry In The Framework Of Accelerting Sharia Economy And Business. Annual International Conference On Islamic Economics And Business (AICIEB), 2(1), Article 1. Https://Doi.Org/10.18326/Aicieb.V2i1.78
Pires, P. B., Morais, C., Delgado, C. J. M., & Santos, J. D. (2024). Sustainable Fashion: Conceptualization, Purchase Determinants, And Willingness To Pay More. Administrative Sciences, 14(7), 143. Https://Doi.Org/10.3390/Admsci14070143
Pohan, J. D. B., & Nasution, M. L. I. (2024). Penerapan Circular Fashion Pada Perilaku Hedonisme Generasi Z Dalam Perspektif Ekonomi Islam. JAMBURA ECONOMIC EDUCATION JOURNAL, 6(1), 217–231.
PPK, P. D. (2024, September 24). Apa Itu Circular Economy Atau Ekonomi Sirkular? Sucofindo. Https://Www.Sucofindo.Co.Id/Artikel-1/Apa-Itu-Circular-Economy-Atau-Ekonomi-Sirkular/
Prinsip Keseimbangan Ekonomi Dalam Islam | NNC Netralnews. (2025, February). Https://Www.Netralnews.Com/Prinsip-Keseimbangan-Ekonomi-Dalam-Islam/Uthxognqalddm21ymejks1durdruqt09
Rentique, Startup Khusus Penyewaan Produk Fesyen—Youngster.Id. (2021). Https://Youngster.Id/Headline/Rentique-Startup-Khusus-Penyewaan-Produk-Fesyen/
Satria, A., Shifa, M., & Ariani, D. (2024). Prinsip Ekonomi Islam Terhadap Kesejahteraan Masyarakat. Jurnal EI Rayyan : Jurnal Perbankkan Syariah, 3(1), 53–59.
Silaturrohmah, F., Masruroh, N., & Dzulkarnaen, A. (2024). ISLAM’S VIEW ON CHANGES IN FASHION TRENDS IN INDONESIA. Mozaic: Islamic Studies Journal, 3(1), 47–54. Https://Doi.Org/10.35719/Mozaic.V3i1.2104
SIPSN - Sistem Informasi Pengelolaan Sampah Nasional. (N.D.). Retrieved 13 April 2025, From Https://Sipsn.Menlhk.Go.Id/Sipsn/Public/Data/Komposisi
Srisusilawati, P., Prasetyo, S. N., Nur Hamidah, S. A., Rihhadatull ’Aisy, R. A., & Oktavia, R. (2024). Tren Dan Perkembangan Fashion Syariah Pada Era Modern Di Kota Bandung. Jurnal Ilmiah Ekonomi Islam, 10(1), 953–961. Https://Doi.Org/10.29040/Jiei.V10i1.12319
Susilo, R. F. N., Darmawan, A. J., & Putri, Y. H. (2023). KONSEP EKONOMI SIRKULAR DALAM MODEL BISNIS BERKELANJUTAN UNTUK MEMBANGUN GAYA HIDUP HIJAU MASYARAKAT INDONESIA. Jurnal Imagine, 3(1), 41–49.
Ulya, H. N. (2022). Green Ekonomy: Reconception Islamic Economi’s Justice Principle. Jurnal El-Wasathiya, 10(01), 1–20. Https://Doi.Org/10.35888/El-Wasathiya.V10i01.4659
UNDP. (2024). Sustainable Development Goals. United Nations Development Programme. Https://Www.Undp.Org/Sustainable-Development-Goals
Williams, H. (2023, July 17). What Are The Best Countries For Sustainable Clothing Manufacturing | Sourcing Playground. Https://Blog.Sourcingplayground.Com/What-Are-The-Best-Countries-For-Sustainable-Clothing-Manufacturing/
Yasin, M. M., & Vidiati, C. (2024). Implementasi Pemasaran Melalui Media Sosial Dalam Meningkatkan Brand Awareness UMKM Fashion Batik Fractal. Money: Journal Of Financial And Islamic Banking, 2(2), 188–194. Https://Doi.Org/10.31004/Money.V2i2.31646
Downloads
Section
Copyright (c) 2025 Nor Aina, Wahyu Akbar, Naufatti Aufa, Ma Tin Cho Mar

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.





















